Proje, 6 Haziran 2018 tarihinde Mozilla Corporation olarak test kullanıcılarının kullanıma açıldı. İlerleyen süreçte beta aşamasını başarıyla tamamlayan proje tüm insanlığın kullanımına açıldı. Bu süreçte Mozilla şirketi bu projeyi aşağıdaki sözler ile tanımladı.
“Ses doğaldır, insanidir. Bu yüzden makinelerimiz için kullanılabilir ses teknolojileri üretmekle ilgileniyoruz. Ama ses sistemleri yaratmak için geliştiricilerin çok büyük miktarlarda ses verisine ihtiyacı var.
Büyük şirketlerin kullandığı verilerin çoğu insanların çoğunluğunun kullanımına açık değil. Biz bunun yenileşmeyi bastırdığını düşünüyoruz. Bu yüzden ses tanıma sistemlerini herkese açık ve erişilebilir hale getirmek için Common Voice projesini başlattık.
Herkesin cihazlara ve web’e yönelik yenilikçi uygulamalar geliştirmede kullanabileceği, açık kaynaklı bir ses veritabanı oluşturmamıza yardımcı olmak için sesinizi bağışlayabilirsiniz.Gerçek insanların nasıl konuştuğunu makinelere öğretmek için bir cümle okuyun. Kaliteyi artırmak için diğer gönüllülerin kayıtlarını kontrol edin. Bu kadar basit!”
Mozilla Corporation
Yapay zekanın her geçen gün daha da güçlendiği günümüzde, makinelerin konuşma becerileri ne yazık ki aynı paralellikte güçlenemiyor. Bunun en büyük sebeplerinden birisi bilgi paylaşım eksikliği. Google gibi büyük firmaların ellerinde milyarlarca konuşan insan ses dosyası bulunmasına rağmen bu bilgileri diğer firmalara açık bir şekilde paylaşmıyorlar. Bu duruma bir nebze fayda sağlayabilmek için Mozilla şirketi Common Voice isimindeki projelerini hayata geçirdi.
Tam Olarak Nedir Bu Common Voice?
Sitede birçok farklı dildeki ses verilerine erişim sağlanabiliyor. Kendi dilimizin de bu listede olduğunu görmek oldukça hoş bir detay. Hazırlanan internet sitesi temel olarak 2 şey üzerine kurulu; ses kaydetme ve kaydedilen seslerin doğruluğunu sağlama.
Ses Kaydetme
Site üzerinde kayıt oluşturduğunuz zaman sizden ekranınızda gözüken orta uzunluktaki cümleleri sesli ve anlaşılır bir şekilde okumanızı istiyor. Bu süreçte okuduğunuz metnin kaydedilmesi için cihazınıza bağlı bir mikrofon bulunması gerekiyor. Her seferinde ard arda en fazla 5 cümle kaydedebildiğiniz Common Voice, günlük olarak belirlenmiş hedeflere ulaştığınız zaman size motivasyon amaçlı bazı başarımlar veriyor. Eğer kaydettiğiniz sesler diğer kullanıcılardan daha üst bir seviyede ise kendi isminizi sitenin yapmış olduğu “Aktif Katılımcı” listesinde görebiliyorsunuz.
Kaydedilen Seslerin Kontrolü
Dinleme kısmında ise aynı dildeki diğer kullanıcıların yapmış olduğu kayıtları dinleyerek herhangi bir yanlışlık olup olmadığına karar veriyorsunuz.
Kaydetmiş Olduğum Sesler Ne İşe Yarıyacak?
Kaydetmiş olduğunuz sesler tüm kullanıcıların kullanımına açık bir şekilde site üzerinden erişilebilir bir konumda. Yapay zeka üzerine çalışma yapan küçük firmalar ve bazı kullanıcılar bu verileri istedikleri gibi kullanabilirler. En basitinden makinelere nasıl heceleme ve noktalama yapılacağı öğretilebilir.
Buraya tıklayarak farklı dillerde kaydedilmiş ses dosyası arşivine ulaşabilirsiniz.
Yapay Zeka Bu Süreçte Nasıl Kullanılıyor?
Hepimizin cep telefonunda bulunan sanal asistanlar tam olarak konumuza örnekler. Hepimiz bu asistanların doğal bir şekilde konuşamadığından şikayetçi olmuşuzdur. Bunun en temel sebebi makinelerin cümlelerde noktalama işaretlerini nasıl kullanacaklarını, vurguyu nerede yapacaklarını ve hecelemeyi nasıl yapacaklarını bilmediklerinden kaynaklanıyor.
Gönüllüler tarafından sağlanan bu ses dosyası verileri makineler tarafından tek tek analiz edilerek nerede durmaları nerede yükselmeleri gerektiğini gösteriyor onlara.
Neden Vikipedi Metinleri veya Kitaplar Okutulmuyor?
Common Voice ses veri setini mümkün olduğu kadar kullanışlı hale getirmek için yalnızca Creative Commons (CC0) lisansı altında bulunan kaynak metinlere izin veriliyor. CC0 standardını kullanmak, kaynak metni bulmak ve toplamak için daha zor olduğu anlamına geliyor, ancak sonuçta elde edilen ses verilerini kullanım kısıtlamaları veya Mozilla’dan izin almadan kullanmak için olanak sağlamaktadır. Bunun için sitede kullanılan metinlerin tamamı sinema eserlerinden alınmaktadır.
Sitede kullanıcılara okutulan metinlerin tamamına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.
Neden Common Voice’a Katkı Sağlayayım?
Bu aslında tamamen kullanıcıya kalmış bir soru. Sitede ses kaydı yaptığınızda veya kaydedilen sesleri dinlediğiniz zaman somut olarak elinize hiçbir şey geçmiyor. Bu olaya bilim dünyası açısından bakarsak ise sektöre çok büyük bir fayda sağlamış oluyorsunuz. Gönüllü olarak yapılan projeler, hem firmaların normalde ulaşamayacağı kadar potansiyel kitlelere sahip olmasını sağlıyor hem de bunu tamamen firmaya ek bir yük olmadan bedava bir şekilde yapmış oluyorsunuz.
İlgili olmayan kişilerin bu olaya pek katkı sağlamak istemeyecekleri gerçeğini düşündüğümüzde geriye kalan kişilerin ilerleyen süreçte teknolojik gelişmelere büyük bir katkı sağladıkları gerçeği ortada.
