Amerikan Futbolu 101

Amerikan futbolu, 11 oyuncudan oluşan karmaşık kurallara sahip bir takım sporudur. Her iki takım, kask, omuzluk ve diğer koruyucu ekipmanlarla donatılmıştır. Oyuncular, 90 metre (100 yard) boyunda, 50 metre (55 yard) genişliğinde dikdörtgen bir sahada amerikan futbolu topunu ilerletmeye ve rakip takımın kale bölgesine sokmaya çalışırlar.

Oyunun Temelleri

• Amaç: Rakip takımdan maç sonunda daha fazla puan toplayarak oyunu kazanmaktır. Hücum takımı ardı ardına gerçekleşen her 3 hücum girişiminde önlerindeki 10 yardayı geçmek zorundadırlar. Başarılı olurlarsa hücuma kaldığı yerden devam edebilirler fakat geçemezlerse 4. hakkı oynamaya sahipler fakat bu denemede de başarısız olurlarsa top oyunun durduğu noktada rakip takıma geçer. Özellikle sahanın kendi kısmında risk almak istemeyen takımlar sahaya special team’i sokarak topu punter rakip takımın sahasına doğru degajla gönderirler. (aşağıdaki mevkiler kısmında special team’deki rolleri daha detaylı anlattığım kısma erişebilirsiniz). Hücum takımı topu rakip takımın kale bölgesine sokarak (touchdown) veya special team’den kicker’ın topu kale direkleri arasından geçirerek (field goal) iki ayrı şekilde puan kazanılır.
• Süre: Oyun dört çeyrekten oluşan altmış dakika sürer. Her çeyrek on beş dakikan oluşur.
• Saha: 100 yarda uzunluğunda ve 53 1/3 yarda genişliğindedir. Yarda çizgileri, alanı on yardalık bölümlere ayırır.
• Top: Basketbol topundan biraz daha büyük olan oval bir top kullanılır.
• Oyuncular: Her takımda 11 oyuncu sahada bulunur. Oyuncular, hücum, savunma, ve special team olmak üzere üçe ayrılırlar. Hücum oyuncularının amacı topu ilerletmek ve puan kazanmaktır. Savunma oyuncularının amacı ise hücumu durdurmak ve rakip takımın puan kazanmasını engellemektir.

Oyundaki Temel Hareketler

• Koşu: Hücum oyuncusu, top ile koşarak sahada ilerleyebilir.
• Pas: Hücum oyuncusu, topu takım arkadaşına atabilir.
• Tackle: Savunma oyuncusu, hücumcuyu durdurmak için ona müdahale edebilir.
• Fumble: Hücum takımı, topun kontrolünü kaybettiğinde fumble oluşur.
• Punt: Hücum takımı, topu kendi sahasından uzaklaştırmak için topu degaj ile dikebilir.

Amerikan Futbolunda Mevkiler

1. Hücum Takımı
   • Quarterback (QB): Oyunun kalbidir, orkestra şefi ne ise takımın quarterback’i de aynısıdır. Her bir hücum oyununun nasıl ilerleyeceğine karar verir.
   • Running back (RB): Takım içerisindeki koşu oyunlarını gerçekleştiren kişidir. Hücum oyunları modernleştikçe running back’ten koşmasının yanı sıra ekstradan pas tutması da beklenmeye başladı fakat takımdaki birinci önceliği koşu oyunlarıdır.
   • Wide receiver (WR): Günümüz hücum oyunlarında etkisinin çok arttığını wide receiver’ların senelik kazandığı maaşlardan da anlayabilirsiniz. Oyunu, benim adıma, daha zevkli hale getiren pas oyunlarında, quarterback’in pası atabilmesi için karşı tarafta birisinin de bu pası tutabilmesi lazım. Wide receiver’ın ana görevi de pas yakalamaktır.
   • Tight end (TE): Kısa mesafelerde quarterback’in en güvendiği isimlerden biri olan tight end genellikle rakibin son 20 yard bölgesinde (red-zone) quarteback’in hedeflediği kişiler arasındadır.
   • Offensive line (O-line, OL): Rakip savunmanın quarterback’e erişmesini geciktirmek ve engellemek için sahada görev alırlar.

2. Savunma Takımı
   • Defensive line (D-line, DL): Savunma takımını 3 ayrı hat olarak incelersek rakibe en yakın yerde olan d-line’ın amacı o-line’ı geçip quarterback’in oyun kurmasını engellemek ve koşu hücumunu durdurmaktır.
   • Linebacker (ILB, OLB): Savunmanın 2. Hattı olan linebackerlar inside ve outside linebacker olmak üzere ikiye ayrılırlar. Hem koşu hem kısa pas oyunlarını savunma konusunda görev alırlar.
   • Defensive back (DB): Savunmanın son hattı olan defensive backler [cornerback (CB), safety (S)] rakip pas hücumunu engellemeye çalışırlar.

3. Special Team
   • Kicker: Hücum başarısız olduğunda ve saha pozisyonu olarak rakip takımın end-zone’una (touchdown yapılan bölge) yakın bir yerdeyse topu 2 direğin arasından geçmesini sağlar ve takımına 3 puanı getirir. Aynı zamanda touchdown ile sonuçlanmış her hücum sonrasında ekstra 1 sayı almak için kickerlar rakip takımın 15 yarda noktasından ekstra vuruş gerçekleştirirler.
   • Punter: Hücum takımı hücumu başarıyla sonuçlandırdığında veya başarısız hücum serisi sonrası topu degaj ile rakip takıma vermeye karar verdiklerinde topa vurarak topun karşı tarafa gitmesini sağlayan kişidir.
   • Returner:  Top karşı tarafa degaj ile gönderildiğinde topu alan kişidir.

Puanlama

• Touchdown: 6 puan değerindedir. Topun rakip takımın kale bölgesine girmesiyle veya topu tutan oyuncunun rakip takımın kale çizgisini aşmasıyla kazanılır.
• Ekstra Puan: Touchdown’un ardından top kale direkleri arasından atıldığında bir puan kazanılır.
• Field Goal: 3 puan değerindedir. Kicker’ın topu kale direkleri arasından geçirmesiyle kazanılır.
• Safety: 2 puan değerindedir. Hücum oyuncusu kendi kale bölgesinde durdurulduğunda veya topa müdahale sonrası kendi kalesine sokulduğunda verilir.

Amerikan futbolu kuralları ve pozisyonları hakkında daha fazla detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Amerikan Futbolu’nda En Önemli Ligler

• National Football League (NFL): Dünyadaki en prestijli Amerikan futbolu ligidir.
• College Football Playoff (CFP): NFL’e oyuncu yetiştirmek için yer alan kolej takımlarının yarıştığı lig.